Konu Görünümü | Doğrusal Görünüm

**Fatih Kocaoglu** · 16/12/2025, 07:42 PM

1963 Auslieferung von fünf NH 12 an den Türkischen Kunden JET

Für diese fünf 1963 gebauten NH 12 beginnt kurz nach diesem Gruppenfoto die erste große Reise ins Land ihres Bestellers, der Firma JET aus der Türkei.

1963 Neoplan Hamburg Kasa NH 12 Jet Turizm Sultanahmet Camii'nden İlk Haberini Verdiği Günlerden.
Sayın Holger Hahn Teşekkürler

Türkiye’nin İlk Neoplan’ı ve Jet Turizm

Bu işletmenin araçları hakkında pek çok rivayet duymuştum/duymuştuk. Geçtiğimiz günlerde yaptığım bir araştırma sırasında bu araçla karşılaşmam beni oldukça sevindirdi. Bu otomobilden sıkça bahseden üstadımız Olgay Sadak ile Holger Hahn’ın destekleri sayesinde, fotoğraflar aslına rücu etti.

1963 yılında Neoplan tarafından üretilen beş adet NH 12 otobüs, Türkiye’deki müşterileri JET firmasına teslim edilmiştir.Bu beş NH 12 otobüsün ilk büyük yolculuğu, bu toplu fotoğrafın çekilmesinden kısa bir süre sonra başlamıştır.

Alıntı:Rahmetli Mustafa ÖZATİK'DEN

JET – Neoplan Üzerine Hatıralar

JET–Neoplan denince bende akılda kalan iki bilgi vardır.

Birincisi; 1965 başlarında, Sirkeci Garı’ndan Gülhane’ye çıkan, Hüdavendigâr Caddesi’nin başladığı noktada, Viva Otel’e çıkan yolun köşesinde, dönemi için oldukça modern ve büyük bir yazıhanesinin bulunduğudur. Hayal meyal kırmızı-sarı renkli Neoplan otobüslerini hatırlarım.

İkincisi ise; daha önce de bir yerlerde bahsettiğim gibi, 1968–1970 yılları arasında Ankara’da, Hipodrom’un arkasında, bir duvara paralel sanayi bölgesi sokağında gördüğüm manzaradır. Almanya’da çekilmiş siyah-beyaz fotoğraflardaki kısa Neoplanlardan ya da nezih bir ailenin önünde poz verilen o fotoğraftaki iki-üç otobüsün, camları kırılmış, her yeri dağılmış, çürümeye terk edilmiş hâlleri hâlâ gözümün önüne gelir.

Ustalarımız Neoplanlar için “şasesiz araba”, “çok nazik”, “Türkiye yollarına dayanmaz” gibi yorumlar yaparlardı. Ankara’da o vaziyette gördüğüm bu araçlar, ustalarımızın bize yaptığı telkinlerin zihnimizde bir gerçekliğe dönüşmesine sebep oldu. Hâlâ Neoplan, bilinçaltımda o gözle canlanır.
Ancak bir başka gerçek de şudur ki; Türkiye’de birileri bir şeye olumsuz not verdiyse, ağzıyla kuş tutsa bile değeri kolay kolay bulunmaz.

Elbette kendime göre bazı kıstaslarla, başka markalarla kıyasladığımda Neoplan’ın da eksik yönlerini buluyorum. Aslında tutucu olmak iyi bir şey değil; her fabrikanın kendi mühendisi ve ustası var. Diplomaları ve bilgileri Mahmutpaşa’dan satın alınmış değil.

Bir de SADE üstadımızın anlattığı, 1957 model altın rengi Neoplan meselesi vardır. O aracın ya kendisinin ya da eşinin, özel olarak IAA Frankfurt Fuarı için boya yerine altın kaplama yapıldığı söylenir. Tabii buna “Yuh!” diyenler de çıkabilir.

Dekorasyon işleriyle uğraşanlar bilir; plaka hâlinde, yanlış hatırlamıyorsam 20×20 ölçülerinde yapraklar Türkiye’de bile bulunuyordu. Muhtemelen o yöntemle yapılmış olabilir. Okulda dekorasyon dersinde mühendis hocamız bize tanıtmıştı. Koca bir sayfaya yanan kibrit tuttuğumuzda zerre kadar iz kalmamıştı. Saraylardaki koltuk çerçeveleri gibi parçaların onarımında da bu yöntem kullanılır.

Neoplan’ın bir diğer önemli özelliği ise; 302’ler gibi arkadan motorlu, şasesiz ve makassız, hava yastıklı süspansiyonla, yani tamamen fabrikasyon üretime geçen ilk otobüslerden biri olmasıdır.

Otobüs tipi: Neoplan SH 9/10
Fabrika: Neoplan
Üretim yılı: 1957
Motor: Henschel 522 DPK tipi, 6 silindir sıralı
97 kW (132 bg), 6.126 cc
Turbo versiyonu: 150 bg
Şanzıman: ZF 5/33 tipi

Daha detaylı fotoğraflarla anlatmak isterdim; fakat o becerim olmadığından çocukların izinden gelmesini bekleyeceğim. Biraz uzun oldu, kusura bakmayın.

Saygılarımla.

**Magazinulasim** · Dün, 06:35 PM

[quote]Neoplan Megaliner N 128/4 Nostalji

(06/04/2020 09:01 PM)Fatih Kocaoglu Yazılan: .

Türkiye Yollarına Sığmayan Otobüs
Yolların Boeing 747'si Neoplan Megaliner

https://magazinulasim.com/Konu-neoplan-m...ml?page=21

O yıllarda,Alman kara yolu trafik ruhsatlandırma yönetmeliğinde de dar sınırlar vardı.Avrupa lisans makamları araç boyları üzerinde mümkün olan rakamlar için yasalarda yeniliğe gitmişlerdi.Avrupa devletlerinde ki Brüksel ve Bonn'daki ulaştırma makamları,Türkiye'nin 23 Ocak 1991 tarihli yönetmelik duyurularıyla 15 metreye kadar olan üç veya çok akslı çift katlı otobüslerin kara yollarında faaliyetini onayladığını Avrupa ülkelerinde de bunun mümkün olacağını belirtmişti.

Alman kara yolları şartnamesine göre (StVZO) bazı ölçülerin aşılmaması gerekiyordu. Tabi bunlar teorik rakamlar, bu şartlar içresinde olması gereken Neoplan 128/4 seri numaralı çift katlı otobüs 1992 Şubatında sefere hazır olması gerekiyordu ve Neoplan mühendislerin bütün gayreti buna yönelmişti.1991 Aralık ayında 30 kadar sipariş vardı,bu da firma sahibi Albrecht Auwaerter için sevindirici bir haberdi ve bu ''süper skyliner'' süper çift katlı olarak tabir edilen otobüsün gelecek vaad ettiğini göstermişti.

Türkiye'ye gelmeden önce araçların standartların üstünde olmasıyla birlikte dönemin,hükümeti TBMM komisyonlarında 23 Ocak 1991'de mevcut kara yolu yolcu taşımacılığı yapan otobüslerin uzunluk yüksekllik ve genişliklerine dingil sayısına,yönetmelik de; ''Üç dingilli tek ve çift katlı otobüslerde en az iki dingili dümenlenebilir olmaları kaydı ile,dört dingilli tek ve çift katlı otobüslerde ise en az üç dingili dümenlenebilir olmaları kaydı ile en fazla uzunluk 15.00 metre olabilir'' değişikliğini yaparak ithal edildiler.

Ve tarih Aralık 1991

Cemal 5 Neoplan Megaliner 128/4'ün,fabrika da artık Türkiye'ye teslim edilmek için son testleri tamamlanmıştı.Stuttgart,Münih üzerinden Türkiye'ye gidecekti.

Alman gazeteciler ve Türk heyeti bu devasa otobüsü otoyol üzerinde görmek denemek istedi.Peki 4 akslı bu uzun araç kullanımı nasıldı? Münih ten Türkiye'ye gidene kadar sadece bir kaç saat otoban haricinde normal yolları kullandı.Alman otobanında hiçbir otobüs de olmadığı kadar oturaklı olan bu araba, 2,5 m genişliğine rağmen hassas direksiyonu sayesinde dar yollarda sorunsuz bir şekilde kullanılabilirliği onaylandı.

Bu otobüsün şoför mahalinde oturmak ve arabayı kullanmak çift katlı normal bir aracı kullanmak gibi. Neoplan müsterisi Ulusoy bu otobüste 8 vitesi mekanik olanını tercih etmiş. Önden arkaya kadar olan mesafeyi göz önüne alınca burada AVS şanzıman daha doğru olurdu.
Ön tarafta ve arka taraftaki çift aksın önündeki 950 mm genişliğinde kapılar iniş ve binişlerde sorunsuz idi.

Boyları 15 metre uzunluğunda,dingil arası genişlik 4.00 metre aralıktadır.2.50 metre genişliğinde ve 4 metre yüksekliğinde Mercedes Benz OM 442 LA V8 503 beygir,toplam 32 ton ağırlığı 88 yolcu kapasitesi ile motorun ve ZF S 180 şanzımanın uzaklığının kendini hissettirdiğinden kullanılırken, yavaş ve nazik kullanımı da gerektiriyordu.AVS (otomatik vites) otomatiğe pek güvenmediklerinden Neoplan'ın Türk müşterisi, Ulusoy'un tercihi Türkiye yolları ve şartları ile manuel 8 vitesten yana olmuştu.Motor sesi iç mekanda normal çift katlılara göre daha az olduğu da bir gerçek olarak belirtilmişdi.

**Magazinulasim** · Dün, 06:45 PM

Bu Sadece NEOPLAN’a ve Türkiye'ye Özgüydü

1990’lı yılların başında Avrupa yollarında bir otobüs, adeta kendi sınıfını tanımlıyordu: NEOPLAN Super Skyliner yani Megaliner. Çift katlı konseptin öncüsü olan bu seri, yalnızca Almanya’da değil, uluslararası pazarlarda da uzun yol taşımacılığının ölçütü hâline gelmişti.Libya Mısır Suuudi Arabistan Avrupa ülkeleri ve Türkiye ise bu başarının en görünür sahnelerinden biriydi.

O yıllarda Ulusoy, NEOPLAN Skyliner’ı yalnızca filosuna getirmekle kalmadı; onu Türkiye yollarının simgelerinden biri hâline getirdi. İstanbul’dan Ankara’ya, Ege’den Akdeniz’e uzanan hatlarda Skyliner’lar, yükseklikleri ve cam yüzeyleriyle daha uzaktan fark ediliyor, yolcu taşımacılığında bambaşka bir seviye algısı yaratıyordu. Bu araçlar, dönemin yolcuları için karayolunun Boeing 747 ve Airbus A340’ları gibiydi: büyük, ağırbaşlı ve güven veren.

Daha üretim bandından değil ve Türkiye'ye gelmeden önce ilk sunumu yapılmıştı. Sunumda klasik Ulusoy boya ve desenleri yer alıyor. NEOPLAN Yönetim Kurulu Başkanı Albrecht Auwärter 1990 yılında ailesi ve yakın dostlarıyla birlikte kapsamlı bir Doğu yolculuğuna çıkmıştı.Ve İstanbul’da gerçekleştirilen buluşmada, ilk olarak NEOPLAN’ın dört dingilli Super Skyliner serisi tanıtılmıştı. Bu sunum, markanın mühendislik gücünü ve uzun yol taşımacılığına yönelik vizyonunu yansıtan önemli bir kilometre taşı olarak dikkat çekmişti. Fotoğraf da Saffet Ulusoy ve Yılmaz Ulusoy var.

Yaklaşık 15 metrelik uzunluğa sahip dört akslı Skyliner ''Megaliner'', Avrupa turizm taşımacılığı için geliştirilen bir seri olmasına rağmen, Türkiye’nin uzun mesafeli hatlarında da kendine doğal bir yer buldu. Geniş koltuk aralıkları, üst kat panoramik camları ve sessiz ilerleyişi, uzun yolculukları bir ulaşım zorunluluğundan çıkarıp bir deneyime dönüştürüyordu.

NEOPLAN mühendisliği, yalnızca boyutlarla övünmüyordu. Skyliner’ın dengeli şasi yapısı, aerodinamik gövdesi ve çift katlı olmasına rağmen güven veren yol tutuşu, Alman otomotiv anlayışının otobüs segmentindeki en net yansımalarından biriydi. Bu özellikler, Avrupa genelinde olduğu gibi Türkiye pazarında da serinin saygınlığını pekiştirdi.

Skyliner’ın karşısında konumlanan daha kompakt NEOPLAN serileri ise markanın ölçekten bağımsız kalite yaklaşımını gösteriyordu. Yaklaşık 7,8 metrelik daha küçük NEOPLAN’lar bile aynı üretim disiplini, aynı tasarım dili ve aynı mühendislik ciddiyetiyle yollara çıkıyordu. Büyük ya da küçük, her NEOPLAN aynı anlayışın ürünüydü.

Bugün Ulusoy markası aktif olarak yollarda olmasa da, bıraktığı iz hâlâ silinmiş değil. Bir dönemin Skyliner’ları, yalnızca otobüs değil; bir çağın temsilcileriydi. Terminallerde üst katına bakılarak tanınan, gece yolculuklarında ışıklarıyla fark edilen bu araçlar, Türkiye karayolu taşımacılığının altın sayfalarında yerini aldı.

NEOPLAN için Super Skyliner, nâmı diğer Megaliner bir otobüsden fazlasıydı. Türkiye içinse Skyliner/Megaliner, uzun yolun en görkemli hâliydi.
Ve bazı efsaneler, yollardan çekilmiş olsa bile hafızalardan hiç silinmez.

Editör; Yücel Aydın
Magazinulaşım.Com